Wanneer is groene stroom ook echt ‘groen’?

groene stroom grijze stroom

Wanneer is groene stroom ook echt ‘groen’?

De term groene energie is allang niet meer nieuw, maar toch blijkt het een begrip te zijn dat nog steeds voor verwarring kan zorgen. In de basis lijkt het namelijk eenvoudig: groene stroom is energie opgewekt uit duurzame energiebronnen zoals windenergie, zonne-energie en waterkracht. De tegenhanger wordt grijze stroom genoemd en wordt opgewekt door de verbranding van fossiele brandstoffen zoals (bruin)kolen, olie en aardgas. Ook kerncentrales leveren grijze energie.

Er is dan ook een duidelijk onderscheid tussen groene en grijze stroom. Voor groene stroom gelden namelijk de volgende criteria:

  1. De energiebron raakt niet uitgeput.
  2. De energie is schoon en betrouwbaar.
  3. Er zijn nauwelijks schadelijke effecten voor het klimaat bij de opwekking en omzetting ervan.

Duurzame energiebronnen

Er zijn verschillende manieren om energie op te wekken die op basis van deze drie kenmerken het predicaat ‘groene stroom’

verdienen. Zo wordt groene stroom opgewekt door middel van:

  1. Zonne-energie (zonnestroom). Met behulp van zonnepanelen wordt de warmte van de zon omgezet in elektriciteit.
  2. Windenergie. De wind laat de wieken van de windturbines draaien, waardoor er energie wordt opgewekt.
  3. Waterkracht. Elektriciteit uit waterkracht kan op verschillende manieren opgewekt worden:
    1. Waterturbines. Water (in bijvoorbeeld een sluis, stuwdam of een rivier) stroomt door de turbine en wekt zo stroom op.
    2. Getijdenenergie. De elektriciteit wordt gegenereerd door het stijgende en dalende water bij eb en vloed.
  4. Aardwarmte (geothermische energie). Het temperatuurverschil tussen het aardoppervlak en de dieper in de aarde gelegen warmtereservoirs kan omgezet worden in energie.
  5. Biomassa. Door het verbranden of vergisten van plantaardig materiaal kan elektriciteit opgewekt worden.

Energieleveranciers sjoemelen met ´groene´ stroom

Het klopt dus dat wanneer je voor groene stroom kiest, je een bijdrage levert aan een beter milieu. Er is echter geen verschil tussen de groene en grijze stroom op het moment dat deze bij jou uit het stopcontact komt. Het enige verschil is de duurzame wijze van opwekking. Om de elektriciteit als groene stroom te mogen verkopen, heeft de leverancier hier voldoende GvO’s (Garantie van Oorsprong) voor nodig. Eén zo’n GvO geeft namelijk de garantie dat er ergens in Europa duizend kWh op een duurzame manier is opgewekt.

Dit systeem heeft echter een tegenstrijdig gevolg. In ons land is de vraag naar groene energie namelijk veel groter dan wat er hier opgewekt kan worden. In de rest van Europa is er juist veel minder vraag naar duurzame stroom, terwijl daar – en vooral in de Scandinavische landen – wel meer groene stroom opgewekt wordt. Dit heeft als gevolg, dat het aanbod van GvO’s groter is dan de vraag ernaar. Nederlandse energieleveranciers kunnen daarom heel goedkoop deze GvO’s inkopen en op die manier hun grijze stroom ‘vergroenen’.

Wie voor groene stroom kiest in de hoop dat er ook echt meer energie op een duurzame manier opgewekt wordt, kan dus bedrogen uitkomen. De waterkrachtcentrales in Noord-Europa bestaan immers al en er wordt dus niet geïnvesteerd in nieuwe duurzame energiebronnen. Wil je zeker weten dat er voor jou echt groene stroom opgewekt wordt, kies dan voor Nederlandse zonne- of windenergie of  kies een energiemaatschappij die investeert in een duurzame opwekking van energie.

Zorg voor zekerheid van echt groen

Je kunt zelf controleren waar jouw groene stroom vandaan komt. Ieder jaar ontvang je van je energieleverancier een jaarrekening met daarbij een stroometiket waarop staat wat de herkomst van jouw elektriciteit is. Dit kun je ook vinden op de website van het energiebedrijf.

Wil je helemaal zeker weten dat je goed zit? Let dan op het Milieukeur. Stroomleveranciers ontvangen dit keurmerk wanneer zij voldoen aan extra kwaliteitseisen bij de opwekking van groene stroom. Ook is het belangrijk dat de stroom opgewekt wordt in (relatief) nieuwe installaties. Op die manier ben jij gegarandeerd van echte groene stroom.